«Όρσε!»

Σύμφωνα με την Βικιπαίδεια η μούντζα:

·       είναι μια απρεπής και υβριστική χειρονομία της παλάμης του χεριού. Ο υβρίζων τείνει το χέρι του προς τον υβριζόμενο και "δείχνει" σε αυτόν την ανοιχτή του παλάμη ενώ τα δάκτυλα του χεριού του είναι τεντωμένα. Ο υβρίζων πρέπει να δίνει την εντύπωση πως κολλάει το χέρι του στο πρόσωπο του υβριζόμενου, όσο μακριά και να βρίσκεται. Προκειμένου να δοθεί έμφαση, κάποιες φορές η μούντζα γίνεται με τα δύο χέρια. Σε αυτή την περίπτωση οι δύο παλάμες του υβρίζοντος είναι η μία πίσω από την άλλη, ενώ η μπροστινή παλάμη είναι σταθερή και η άλλη πέφτει πάνω της από την πίσω μεριά.

·       συνοδεύεται συχνά από επιφωνήματα και υβριστικές φράσεις όπως "να!", "όρσε!", "να μαλάκα!", "πάρ'τα να μη στα χρωστάω" κ.ά.

 

·       περιγράφεται ειρωνικά ως το "παράσημο της ανοιχτής παλάμης". Πρέπει να σημειωθεί πως όσο πιο κοντά στο πρόσωπο του υβριζόμενου πλησιάσει το χέρι, τόσο μεγαλύτερη απαξίωση εκφράζει. Σημειώνεται επίσης ότι συχνά η αντίδραση του υβριζόμενου μπορεί να είναι είτε της ίδιας μορφής (μούντζα), αλλά και πολύ εντονότερη, είτε φραστική, χειρονομία ή και χειροδικία.

·       ανάγεται στην εποχή του Βυζαντίου, και συγκεκριμένα σε μία ποινή που εφαρμοζόταν σε περιπτώσεις ασήμαντων παραπτωμάτων. Ο δικαστής έβαζε το χέρι του σε στάχτη και λέρωνε (μουντζούρωνε) το πρόσωπο του τιμωρούμενου, διαπομπεύοντάς τον με αυτόν τον τρόπο.

·       χρονολογείται (κατά μια άποψη) πολύ παλιότερα, στην Αρχαία Ελλάδα. Στην περίπτωση αυτή, μία χειρονομία αντίστοιχη της μούντζας χρησιμοποιείτο αρχικά στα Ελευσίνια μυστήρια και συνοδευόταν από κατάρες που απευθύνονταν προς τον "εχθρό", το "Κακό" κλπ., φράσεις δηλωτικές της αποπομπής στο ανάθεμα. Ωστόσο, αυτή η άποψη για την προέλευση της μούντζας έχει αμφισβητηθεί έντονα. Πρόκειται για κίνηση ανάλογη με την ρίψη λίθου του αναθέματος σε κολωνό λίθων, που δημιουργούσαν με την ρίψη λίθων κατά του αναθεματιζομένου. Η κίνηση εκφράζει βαρειά περιφρόνηση, μαζί δε και κατάρα για αποπομπή και εξαφάνιση.

Τώρα τελευταία τα χέρια μου (εναλλάξ ή και τα δύο μαζί) έχουν μια επικίνδυνη τάση προς τη χειρονομία αυτή. Το πιο ανησυχητικό σημάδι δε είναι ότι δεν προτίθεμαι να τα ελέγξω…. Η χειρονομία αυτή δεν συνάδει με το ήθος, την αγωγή και τη μόρφωσή μου αλλά κατόπιν αλλεπαλλήλων συσκέψεων με τον εαυτό μου αποφάσισα να την προτιμήσω από τα ηρεμιστικά ή την ψυχανάλυση για δύο βασικούς (και συντριπτικούς υπέρ της…) λόγους:

1.     δεν κοστίζει τίποτα από χρηματική άποψη και ως εκ τούτου είναι από τις ελάχιστες πράξεις που δεν φορολογούνται

2.     μεταφέρει αμέσως και άμεσα το μήνυμα στον παραλήπτη/αποδέκτη χωρίς περιττές λεκτικές αντεγκλήσεις και πιθανές παρερμηνείες

 

Η μόνη παρέμβαση που επιτρέπω στο ήθος, στην αγωγή και στη μόρφωσή μου είναι τη χρήση του επιφωνήματος «’Ορσε!» ως συνοδευτικό της χειρονομίας αντί του πολυχρησιμοποιημένου και ως εκ τούτου αναποτελεσματικού "Να μαλάκα!"

Ένα ακόμη ανησυχητικό σημάδι είναι η συχνότητα με την οποία μουτζώνω τελευταία… Αν διαβάσει κανείς τη λίστα που ακολουθεί θα καταλάβει γιατί ανησυχώ που μουτζώνω

 

• τους απαράδεκτους πλέον πολιτικούς, κυβερνητικούς ή αντιπολιτευτικούς, που έχουν χάσει κάθε έρεισμα εγκυρότητας, αξιοπιστίας και εντιμότητας! Όλοι τους! Αν κάποιος ήταν εξαίρεση θα είχε απλώς παραιτηθεί!
• τους γραβατοφορεμένους οχλαγωγούς των τηλεοπτικών παραθύρων που αναλύουν αυτάρεσκα τον κίνδυνο της χρεωκοπίας της χώρας και μετά χαμογελούν ο ένας στον άλλον, κάνουν πλακίτσες μεταξύ τους και τονίζουν πόσο «φίλοι» είναι…
• τους συνδικαλιστές που «κόπτονται» για τα συμφέροντα των εργαζομένων που «υποτίθεται» εκπροσωπούν. (Υπάρχει κάποιος άνω των σαράντα ετών που να μην κατανοεί την χρήση των εισαγωγικών στις δυό αυτές λέξεις; Μάλλον όχι!)
• τους δημοσιογράφους/αναλυτές των πολιτικών εξελίξεων στη χώρα μας για τον τρόπο με τον οποίο υποτιμούν τη νοημοσύνη μου καθώς προσπαθούν να με πείσουν ότι με ενημερώνουν ενώ απλά λένε αυτά για τα οποία πληρώνονται! Αν δεν το έκαναν δεν θα είχαν δουλειά! Τόσο απλό…
• τους ελληναράδες που βγάζουν το χειρότερο εαυτό τους στο τιμόνι επιδεικνύοντας την δανεική αμαξάρα τους, την εμφανή γαϊδουριά τους και την προφανή τους άγνοια του Οδικού Κώδικα: πληρώνουν σχεδόν 3 ευρώ για να τρέχουν σαν τρελλοί στη Αττική Οδό πάνω στην λωρίδα εκτάκτου ανάγκης! Οι …Ευρωπαίοι!
• τους εργοδότες που χρησιμοποιούν την οικονομική κρίση για να μην πληρώνουν τους υπαλλήλους τους, να τους απειλούν με απόλυση, κλείσιμο της επιχείρησης κλπ. ενώ την ίδια στιγμή κανονίζουν τις καλοκαιρινές τους διακοπές, κάνουν ταξιδάκια στο εξωτερικό, αγοράζουν καινούριο αυτοκίνητο ή ανανεώνουν το εξοχικό τους.
• τις τηλεοπτικές «προσωπικότητες» που ντύνονται (γδύνονται είναι το σωστό ρήμα για τις «κυρίες» της showbiz…), μακιγιάρονται και βγαίνουν στο γυαλί να παρουσιάσουν τις τελευταίες τάσεις του lifestyle, τους «λιτούς» γάμους – λόγω κρίσης, ντε! – στους οποίους η νύφη έρχεται με… Rolls Royce (τι κατάντια κι αυτή…τς, τς, τς!) και φυσικά να διανθίσουν τις εκπομπές τους με τραγουδιστές/τριες μεσ’ την τρελλή χαρά!
• τους ποδοσφαιρόφιλους που εκστασιάζονται από τη νίκη της ομαδάρας τους αλλά πέσανε από τα σύννεφα όταν ο εισαγγελέας «γράπωσε» τους μάγκες που στήνανε τα παιχνίδια! (Το βλέμμα του Μαρινάκη όταν δήλωνε ότι όλα αυτά δεν τον αγγίζουν έλεγε «τα πάντα όλα» σε όποιον τον παρατηρούσε προσεκτικά!)        
• τους «ζωόφιλους» που μαντρώνουν τεράστια λυκόσκυλα σε μπαλκόνια και τα κάνουν να γαυγίζουν σαν τρελλά 24 ώρες το 24ωρο….
• τους μηχανόβιους της κακιάς ώρας που αναστατώνουν με τις «πειραγμένες» εξατμίσεις τους συνοικίες ολόκληρες, κατά προτίμηση τα ξημερώματα!
• τους μετανάστες που σου «επιτίθενται» στα φανάρια με τα «σκουπόξυλα» - κι αν είσαι γυναίκα οδηγός δεν τη γλυτώνεις την «επίθεση» καθ’ όσον το «όχι» σου δεν μετράει… Πρόσφατα μάλιστα ένας με «απείλησε» ότι σε αυτό το φανάρι είναι αυτός κι αν δεν θέλω να μου «λερώσει» το αυτοκίνητο «εσύ πας άλλο φανάρι! Εδώ εγώ!» (Οφείλω να ομολογήσω ότι εδώ η μούτζα δεν με κάλυψε! Ευχαρίστως θα του έσπαγα τα μούτρα κι αν έτσι αρχίζει ο ρατσισμός δεν με ενδιαφέρει πια… Η υπόθεση των μεταναστών είναι πολύ σοβαρή, τουλάχιστον για όσους από εμάς είμαστε υποχρεωμένοι να συμβιώνουμε μαζί τους και σε καθημερινή βάση δοκιμάζεται ο ανθρωπισμός ή ο ρατσισμός μας - ανάλογα πως το βλέπει, πως το βιώνει ή πως το αναλύει ο καθένας)  

 Η λίστα δεν τελειώνει εδώ. Όπως και κάθε αξιοπρεπές σήριαλ, συνεχίζεται…..

25η Μαρτίου 2011

Εθνική εορτή. Αργία. Παρέλαση. Προβληματισμένοι Έλληνες που σπεύδουν να εκμεταλλευθούν το τριήμερο. Πρωθυπουργός που παζαρεύει διευκολύνσεις ανά την Ευρώπη. Υπουργοί που φοβούνται το γιαούρτωμα. Τούρκοι που εξυπηρετούν το ΝΑΤΟ στις Λιβυκές του ανησυχίες μέσω Καστελόριζου!


Μήπως να αναλογιστούμε για λίγο πως φτάσαμε ως εδώ; Πώς γιορτάζει φέτος η Ελλάδα 190 χρόνια ανεξαρτησίας με ΔΝΤ και Μνημόνιο;

Ίσως αν διαβάσουμε σήμερα ολόκληρο τον Ύμνο στην Ελευθερία του Διονυσίου Σολωμού – τον Εθνικό μας Ύμνο – θα τιμήσουμε με τον καλλίτερο τρόπο τη μνήμη των ηρώων μας και σίγουρα θα μάθουμε πολύ περισσότερα για το μέλλον μας από τις οποιεσδήποτε βαρύγδουπες και βαρυσήμαντες ανακοινώσεις αυτών που διαλέξαμε να μας κυβερνούν.

Ιδού οι 158 στροφές του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντός μας!
 

1

Σε γνωρίζω από την κόψη

του σπαθιού την τρομερή,

σε γνωρίζω από την όψη

που με βία μετράει τη γη.

2

Απ' τα κόκαλα βγαλμένη

των Ελλήνων τα ιερά,

και σαν πρώτα ανδρειωμένη,

χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

3

Εκεί μέσα εκατοικούσες

πικραμένη, εντροπαλή,

κι ένα στόμα ακαρτερούσες,

«έλα πάλι», να σου πεί.

4

'Αργειε νάλθει εκείνη η μέρα,

κι ήταν όλα σιωπηλά,

γιατί τά 'σκιαζε η φοβέρα

και τα πλάκωνε η σκλαβιά.

5

Δυστυχής! Παρηγορία

μόνη σού έμενε να λές

περασμένα μεγαλεία

και διηγώντας τα να κλαις.

6

Και ακαρτέρει και ακαρτέρει

φιλελεύθερη λαλιά,

ένα εκτύπαε τ' άλλο χέρι

από την απελπισιά,

7

Κι έλεες: «Πότε, α, πότε βγάνω

το κεφάλι από τσ' ερμιές;».

Και αποκρίνοντο από πάνω

κλάψες, άλυσες, φωνές.

8

Τότε εσήκωνες το βλέμμα

ες στα κλάιματα θολό,

και εις το ρούχο σου έσταζ' αίμα,

πλήθος αίμα ελληνικό.

9

Με τα ρούχα αιματωμένα

ξέρω ότι έβγαινες κρυφά

να γυρεύεις εις τα ξένα

άλλα χέρια δυνατά.

10

Μοναχή το δρόμο επήρες,

εξανάλθες μοναχή•

δεν είν' εύκολες οι θύρες

εάν η χρεία τες κουρταλεί.

11

'Αλλος σου έκλαψε εις τα στήθια,

αλλ' ανάσαση καμμιά•

άλλος σου έταξε βοήθεια

και σε γέλασε φρικτά.

12

΄Αλλοι, οϊμέ, στη συμφορά σου

οπού εχαίροντο πολύ,

«σύρε νά 'βρεις τα παιδιά σου,

σύρε», έλεγαν οι σκληροί.

13

Φεύγει οπίσω το ποδάρι

και ολογλήγορο πατεί

ή την πέτρα ή το χορτάρι

που τη δόξα σού ενθυμεί.

14

Ταπεινότατη σου γέρνει

η τρισάθλια κεφαλή,

σαν πτωχού που θυροδέρνει

κι είναι βάρος του η ζωή.

15

Ναι, αλλά τώρα αντιπαλεύει

κάθε τέκνο σου με ορμή,

πού ακατάπαυστα γυρεύει

ή τη νίκη ή τη θανή.

16

Απ' τα κόκαλα βγαλμένη

των Ελλήνων τα ιερά,

και σαν πρώτα ανδρειωμένη,

χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

17

Μόλις είδε την ορμή σου

ο ουρανός που για τσ' εχθρούς

εις τη γη τη μητρική σου

έτρεφ' άνθια και καρπούς,

18

εγαλήνεψε• και εχύθει

καταχθόνια μια βοή,

και του Ρήγα σού απεκρίθη

πολεμόκραχτη η φωνή.

19

΄Ολοι οι τόποι σου σ' εκράξαν

χαιρετώντας σε θερμά,

και τα στόματα εφωνάξαν

όσα αισθάνετο η καρδιά.

20

Εφωνάξανε ως τ' αστέρια

του Ιονίου και τα νησιά,

κι εσηκώσανε τα χέρια

για να δείξουνε χαρά,

 21

μ' όλον πού 'ναι αλυσωμένο

το καθένα τεχνικά,

και εις το μέτωπο γραμμένο

έχει: «Ψεύτρα Ελευθεριά».

22

Γκαρδιακά χαροποιήθει

και του Βάσιγκτον η γη,

και τα σίδερα ενθυμήθει

που την έδεναν κι αυτή.

23

Απ' τον πύργο του φωνάζει,

σα να λέει σε χαιρετώ,

και τη χήτη του τινάζει

το λιοντάρι το Ισπανό.

24

Ελαφιάσθη της Αγγλίας

το θηρίο, και σέρνει ευθύς

κατά τ' άκρα της Ρουσίας

τα μουγκρίσματα τσ' οργής.

25

Εις το κίνημα του δείχνει,

πως τα μέλη ειν' δυνατά•

και στου Αιγαίου το κύμα ρίχνει

μια σπιθόβολη ματιά.

26

Σε ξανοίγει από τα νέφη

και το μάτι του Αετού,

που φτερά και νύχια θρέφει

με τα σπλάχνα του Ιταλού•

27

και σ' εσέ καταγυρμένος,

γιατί πάντα σε μισεί,

έκρωζ' έκρωζ' ο σκασμένος,

να σε βλάψει, αν ημπορεί.

28

΄Αλλο εσύ δεν συλλογιέσαι

πάρεξ που θα πρωτοπάς•

δεν μιλείς και δεν κουνιέσαι

στες βρισιές οπού αγρικάς•

29

σαν το βράχο οπού αφήνει

κάθε ακάθαρτο νερό

εις τα πόδια του να χύνει

ευκολόσβηστον αφρό•

30

οπού αφήνει ανεμοζάλη

και χαλάζι και βροχή

να του δέρνουν τη μεγάλη,

την αιώνιαν κορυφή.

31

Δυστυχιά του, ω, δυστυχιά του,

οποιανού θέλει βρεθεί

στο μαχαίρι σου αποκάτου

και σ' εκείνο αντισταθεί.

32

Το θηρίο π' ανανογιέται

πως του λείπουν τα μικρά,

περιορίζεται, πετιέται,

αίμα ανθρώπινο διψά•

33

τρέχει, τρέχει όλα τα δάση,

τα λαγκάδια, τα βουνά,

κι όπου φθάσει, όπου περάσει,

φρίκη, θάνατος, ερμιά•

34

Ερμιά, θάνατος και φρίκη

όπου επέρασες κι εσύ•

ξίφος έξω από τη θήκη

λέον ανδρείαν σου προξενεί.

35

Ιδού, εμπρός σου ο τοίχος στέκει

της αθλίας Τριπολιτσάς•

τώρα τρόμου αστροπελέκι

να της ρίψεις πιθυμάς.

36

Μεγαλόψυχο το μάτι

δείχνει πάντα οπώς νικεί,

κι ας ειν' άρματα γεμάτη

και πολέμιαν χλαλοή.

37

Σου προβαίνουνε και τρίζουν

για να ιδείς πως ειν' πολλά•

δεν ακούς που φοβερίζουν

άνδρες μύριοι και παιδιά;

38

Λίγα μάτια, λίγα στόματα

θα σας μείνουνε ανοιχτά.

για να κλαύσετε τα σώματα

που θε νά 'βρει η συμφορά!

39

Κατεβαίνουνε, και ανάφτει

του πολέμου αναλαμπή•

το τουφέκι ανάβει, αστράφτει,

λάμπει, κόφτει το σπαθί.

40

Γιατί η μάχη εστάθει ολίγη;

Λίγα τα αίματα γιατί;

Τον εχθρό θωρώ να φύγει

και στο κάστρο ν' ανεβεί.

41

Μέτρα! Ειν' άπειροι οι φευγάτοι,

οπού φεύγοντας δειλιούν•

τα λαβώματα στην πλάτη

δέχοντ', ώστε ν' ανεβούν.

42

Εκεί μέσα ακαρτερείτε

την αφεύγατη φθορά•

να, σας φθάνει• αποκριθείτε

στης νυκτός τη σκοτεινιά!

43

Αποκρίνονται και η μάχη

έτσι αρχίζει, οπού μακριά

από ράχη εκεί σε ράχη

αντιβούιζε φοβερά.

44

Ακούω κούφια τα τουφέκια,

ακούω σμίξιμο σπαθιών,

ακούω ξύλα, ακούω πελέκια,

ακούω τρίξιμο δοντιών.

45

Α, τι νύκτα ήταν εκείνη

που την τρέμει ο λογισμός!

΄Αλλος ύπνος δεν εγίνει

πάρεξ θάνατου πικρός.

46

Της σκηνής η ώρα, ο τόπος,

οι κραυγές, η ταραχή,

ο σκληρόψυχος ο τρόπος

του πολέμου, και οι καπνοί,

47

και οι βροντές και το σκοτάδι

οπού αντίσκοφτε η φωτιά,

επαράσταιναν τον ΄Αδη

που ακαρτέρειε τα σκυλιά•

48

Τ' ακαρτέρειε. Εφαίνον' ίσκιοι

αναρίθμητοι, γυμνοί,

κόρες, γέροντες, νεανίσκοι,

βρέφη ακόμη εις το βυζί.

49

'Ολη μαύρη μυρμηγκιάζει,

μαύρη η εντάφια συντροφιά,

σαν το ρούχο οπού σκεπάζει

τα κρεβάτια τα στερνά.

50

Τόσοι, τόσοι ανταμωμένοι

επετιούντο από τη γη,

όσοι ειν' άδικα σφαγμένοι

από τούρκικην οργή.

51

Τόσα πέφτουνε τα θερι-

σμένα αστάχια εις τους αγρούς•

σχεδόν όλα εκειά τα μέρη

εσκεπάζοντο απ' αυτούς.

52

Θαμποφέγγει κανέν' άστρο,

και αναδεύοντο μαζί,

ανεβαίνοντας το κάστρο

με νεκρώσιμη σιωπή.

53

'Ετσι χάμου εις την πεδιάδα,

μες στο δάσος το πυκνό,

όταν στέλνει μίαν αχνάδα

μισοφέγγαρο χλωμό,

54

εάν οι άνεμοι μες στ' άδεια

τα κλαδιά μουγκοφυσούν,

σειούνται, σειούνται τα μαυράδια,

οπού οι κλώνοι αντικτυπούν.

55

Με τα μάτια τους γυρεύουν

όπου είν' αίματα πηχτά,

και μες στα αίματα χορεύουν

με βρυχίσματα βραχνά•

56

και χορεύοντας μανίζουν

εις τους ΄Ελληνες κοντά,

και τα στήθια τους εγγίζουν

με τα χέρια τα ψυχρά.

57

Εκειό το έγγισμα πηγαίνει

βαθειά μες στα σωθικά,

όθεν όλη η λύπη βγαίνει,

και άκρα αισθάνονται ασπλαχνιά.

58

Τότε αυξαίνει του πολέμου

ο χορός τρομακτικά,

σαν το σκόρπισμα του ανέμου

στου πελάου τη μοναξιά.

59

Κτυπούν όλοι απάνου κάτου•

κάθε κτύπημα που εβγεί

είναι κτύπημα θανάτου

χώρις να δευτερωθεί.

60

Κάθε σώμα ιδρώνει, ρέει•

λες κι εκείθενε η ψυχή

απ' το μίσος που την καίει

πολεμάει να πεταχθεί.

61

Της καρδίας κτυπίες βροντάνε

μες στα στήθια τους αργά,

και τα χέρια όπου χουμάνε

περισσότερο ειν' γοργά.

62

Ουρανός γι' αυτούς δεν είναι,

ουδέ πέλαγο, ουδέ γη•

γι' αυτούς όλους το παν είναι

μαζωμένο αντάμα εκεί.

63

Τόση η μάνητα κι η ζάλη,

που στοχάζεσαι μη πως

από μία μεριά και απ' άλλη

δεν είνει ένας ζωντανός.

64

Κοίτα χέρια απελπισμένα

πώς θερίζουνε ζωές!

Χάμου πέφτουνε κομμένα

χέρια, πόδια, κεφαλές,

65

και παλάσκες και σπαθία

με ολοσκόρπιστα μυαλά,

και με ολόσχιστα κρανία,

σωθικά λαχταριστά.

66

Προσοχή καμία δεν κάνει

κανείς, όχι, εις τη σφαγή•

πάνε πάντα εμπρός. Ω, φθάνει,

φθάνει• έως πότε οι σκοτωμοί;

67

Ποιος αφήνει εκεί τον τόπο,

πάρεξ όταν ξαπλωθεί;

Δεν αισθάνονται τον κόπο

και λες κι είναι εις την αρχή.

68

Ολιγόστευαν οι σκύλοι,

και «Αλλά», εφώναζαν, «Αλλά»,

και των Χριστιανών τα χείλη

«φωτιά», εφώναζαν, «φωτιά».

69

Λιονταρόψυχα, εκτυπιούντο,

πάντα εφώναζαν «φωτιά»,

και οι μιαροί κατασκορπιούντο,

πάντα σκούζοντας «Αλλά».

70

Παντού φόβος και τρομάρα

και φωνές και στεναγμοί•

παντού κλάψα, παντού αντάρα,

και παντού ξεψυχισμοί.

71

Ήταν τόσοι! Πλέον το βόλι

εις τ' αυτιά δεν τους λαλεί.

'Ολοι χάμου εκείτοντ' όλοι

εις την τέταρτην αυγή.

72

Σαν ποτάμι το αίμα εγίνη

και κυλάει στη λαγκαδιά,

και το αθώο χόρτο πίνει

αίμα αντίς για τη δροσιά.

73

Της αυγής δροσάτο αέρι,

δεν φυσάς τώρα εσύ πλιο

στων ψευδόπιστων το αστέρι•

φύσα, φύσα εις το ΣΤΑΥΡΟ!

74

Απ' τα κόκαλα βγαλμένη

των Ελλήνων τα ιερά,

και σαν πρώτα ανδρειωμένη,

χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

75

Της Κορίνθου ιδού και οι κάμποι•

δεν λάμπ' ήλιος μοναχά

εις τους πλάτανους, δεν λάμπει

εις τ' αμπέλια, εις τα νερά.

76

Εις τον ήσυχον αιθέρα

τώρα αθώα δεν αντηχεί

τα λαλήματα η φλογέρα,

τα βελάσματα το αρνί.

77

Τρέχουν άρματα χιλιάδες

σαν το κύμα εις το γιαλό,

αλλ' οι ανδρείοι παλληκαράδες

δεν ψηφούν τον αριθμό.

78

Ω τρακόσιοι, σηκωθείτε

και ξανάλθετε σε μας•

τα παιδιά σας θελ' ιδείτε

πόσο μοιάζουνε με σας.

79

'Ολοι εκείνοι τα φοβούνται

και με πάτημα τυφλό

εις την Κόρινθο αποκλειούνται

κι όλοι χάνουνται απ' εδώ.

80

Στέλνει ο άγγελος του ολέθρου

πείνα και θανατικό,

που με σχήμα ενός σκελέθρου

περπατούν αντάμα οι δυο•

81

και πεσμένα εις τα χορτάρια

απεθαίνανε παντού

τα θλιμμένα απομεινάρια

της φυγής και του χαμού.

82

Κι εσύ αθάνατη, εσύ θεία,

που ότι θέλεις ημπορείς.

εις τον κάμπο, Ελευθερία,

ματωμένη περπατείς.

83

Στη σκια χεροπιασμένες,

στη σκια βλέπω κι εγώ

κρινοδάχτυλες παρθένες

οπού κάνουνε χορό.

84

Στο χορό γλυκογυρίζουν

ωραία μάτια ερωτικά,

και εις την αύρα κυματίζουν

μαύρα, ολόχρυσα μαλλιά.

85

Η ψυχή μου αναγαλλιάζει

πως ο κόρφος καθεμιάς

γλυκοβύζαστο ετοιμάζει

γάλα ανδρείας κι ελευθεριάς.

86

Μες στα χόρτα, τα λουλούδια,

το ποτήρι δεν βαστώ•

φιλελεύθερα τραγούδια

σαν τον Πίνδαρο εκφωνώ.

87

Απ' τα κόκαλα βγαλμένη

των Ελλήνων τα ιερά,

και σαν πρώτα ανδρειωμένη,

χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά!

88

Πήγες εις το Μεσολόγγι

την ημέρα του Χριστού,

μέρα που άνθισαν οι λόγγοι

για το τέκνο του Θεού.

89

Σου 'λθε εμπρός λαμποκοπώντας

η Θρησκεία μ' ένα σταυρό,

και το δάκτυλο κινώντας

οπού ανεί τον ουρανό,

90

«σ' αυτό», εφώναξε, «το χώμα

στάσου ολόρθη, Ελευθεριά!».

Και φιλώντας σου το στόμα

μπαίνει μες στην εκκλησιά.

91

Εις την τράπεζα σιμώνει,

και το σύγνεφο το αχνό

γύρω γύρω της πυκνώνει

που σκορπάει το θυμιατό.

92

Αγρικάει την ψαλμωδία

οπού εδίδαξεν αυτή•

βλέπει τη φωταγωγία

στους Αγίους εμπρός χυτή.

93

Ποιοι είν' αυτοί που πλησιάζουν

με πολλή ποδοβολή,

κι άρματ', άρματα ταράζουν;

Επετάχτηκες εσύ!

94

Α, το φως που σε στολίζει,

σαν ηλίου φεγγοβολή,

και μακρίθεν σπινθηρίζει,

δεν είναι, όχι, από τη γη.

95

Λάμψιν έχει όλη φλογώδη

χείλος, μέτωπο, οφθαλμός•

φως το χέρι, φως το πόδι,

κι όλα γύρω σου είναι φως.

96

Το σπαθί σου αντισηκώνεις,

τρία πατήματα πατάς,

σαν τον πύργο μεγαλώνεις,

κι εις το τέταρτο κτυπάς.

97

Με φωνή που καταπείθει

προχωρώντας ομιλείς:

«Σήμερ', άπιστοι, εγεννήθη,

ναι, του κόσμου ο Λυτρωτής.

98

Αυτός λέγει, αφοκρασθείτε:

"Εγώ ειμ' 'Αλφα, Ωμέγα εγώ•

πέστε, που θ' αποκρυφθείτε

εσείς όλοι, αν οργισθώ;

99

Φλόγα ακοίμητην σας βρέχω,

που, μ' αυτήν αν συγκριθεί

κείνη η κάτω οπού σας έχω,

σαν δροσιά θέλει βρεθεί.

100

Κατατρώγει, ωσάν τη σχίζα,

τόπους άμετρα υψηλούς,

χώρες, όρη από τη ρίζα,

ζώα και δέντρα και θνητούς.

101

Και το παν το κατακαίει,

και δεν σώζεται πνοή,

πάρεξ του άνεμου που πνέει

μες στη στάχτη τη λεπτή"».

102

Κάποιος ήθελε ερωτήσει:

Του θυμού Του εισ' αδελφή;

Ποιος είν' άξιος να νικήσει

ή με σε να μετρηθεί;

103

Η γη αισθάνεται την τόση

του χεριού σου ανδραγαθιά,

που όλην θέλει θανατώσει

τη μισόχριστη σπορά.

104

Την αισθάνονται και αφρίζουν

τα νερά, και τ' αγρικώ

δυνατά να μουρμουρίζουν

σαν ρυάζετο θηριό.

105

Κακορίζικοι, πού πάτε

του Αχελώου μες στη ροή

και πιδέξια πολεμάτε

από την καταδρομή

106

να αποφύγετε; Το κύμα

έγινε όλο φουσκωτό•

εκεί ευρήκατε το μνήμα

πριν να ευρείτε αφανισμό.

107

Βλασφημάει, σκούζει, μουγκρίζει

κάθε λάρυγγας εχθρού,

και το ρεύμα γαργαρίζει

τες βλασφήμιες του θυμού.

108

Σφαλερά τετραποδίζουν

πλήθος άλογα, και ορθά

τρομασμένα χλιμιντρίζουν

και πατούν εις τα κορμιά.

109

Ποίος στο σύντροφον απλώνει

χέρι, ωσάν να βοηθηθεί•

ποίος τη σάρκα του δαγκώνει

όσο που να νεκρωθεί.

110

Κεφαλές απελπισμένες,

με τα μάτια πεταχτά,

κατά τ' άστρα σηκωμένες

για την ύστερη φορά.

111

Σβιέται -αυξαίνοντας η πρώτη

του Αχελώου νεροσυρμή-

το χλιμίντρισμα και οι κρότοι

και του ανθρώπου οι γογγυσμοί.

112

Έτσι ν' άκουα να βουίξει

τον βαθύν Ωκεανό,

και στο κύμα του να πνίξει

κάθε σπέρμα αγαρηνό!

113

Και εκεί πού 'ναι η Αγία Σοφία

μες στους λόφους τους επτά,

όλα τ' άψυχα κορμία,

βραχοσύντριφτα, γυμνά,

114

σωριασμένα να τα σπρώξει

η κατάρα του Θεού,

κι απ' εκεί να τα μαζώξει

ο αδελφός του Φεγγαριού.

115

Κάθε πέτρα μνήμα ας γένει,

κι η Θρησκεία κι η Ελευθεριά

μ' αργό πάτημα ας πηγαίνει

μεταξύ τους και ας μετρά.

116

Ένα λείψανο ανεβαίνει

τεντωτό, πιστομητό,

κι άλλο ξάφνου κατεβαίνει

και δεν φαίνεται, και πλιο

117

και χειρότερα αγριεύει

και φουσκώνει ο ποταμός•

πάντα, πάντα περισσεύει•

πολύ φλοίσβισμα και αφρός.

118

Α, γιατί δεν έχω τώρα

τη φωνή του Μωυσή;

Μεγαλόφωνα την ώρα

οπού εσβιούντο οι μισητοί,

119

το Θεόν ευχαριστούσε

στου πελάου τη λύσσα εμπρός,

και τα λόγια ηχολογούσε

αναρίθμητος λαός.

120

Ακλουθάει την αρμονία

η αδελφή του Ααρών,

η προφήτισσα Μαρία,

μ' ένα τύμπανο τερπνόν

121

και πηδούν όλες οι κόρες

με τσ' αγκάλες ανοικτές,

τραγουδώντας, ανθοφόρες,

με τα τύμπανα κι εκειές.

122

Σε γνωρίζω από την κόψη

του σπαθιού την τρομερή,

σε γνωρίζω από την όψη

που με βία μετράει τη γη.

123

Εις αυτήν, είν' ξακουσμένο,

δεν νικιέσαι εσύ ποτέ•

όμως, όχι, δεν είν' ξένο

και το πέλαγο για σε.

124

Το στοιχείον αυτό ξαπλώνει

κύματ' άπειρα εις τη γη,

με τα οποία την περιζώνει,

κι είναι εικόνα σου λαμπρή.

125

Με βρυχίσματα σαλεύει

που τρομάζει η ακοή•

κάθε ξύλο κινδυνεύει

και λιμνιώνα αναζητεί.

126

Φαίνετ' έπειτα η γαλήνη

και το λάμψιμο του ηλιού,

και τα χρώματα αναδίνει

του γλαυκότατου ουρανού.

127

Δεν νικιέσαι, είν' ξακουσμένο,

στην ξηράν εσύ ποτέ•

όμως όχι δεν είν' ξένο

και το πέλαγο για σέ.

128

Περνούν άπειρα τα ξάρτια,

και σαν λόγγος στριμωχτά

τα τρεχούμενα κατάρτια,

τα ολοφούσκωτα πανιά.

129

Συ τες δύναμές σου σπρώχνεις,

και αγκαλά δεν είν' πολλές,

πολεμώντας, άλλα διώχνεις,

άλλα παίρνεις, άλλα καις.

130

Μ' επιθυμία να τηράζεις

δύο μεγάλα σε θωρώ,

και θανάσιμον τινάζεις

εναντίον τους κεραυνό.

131

Πιάνει, αυξαίνει, κοκκινίζει,

και σηκώνει μια βροντή,

και το πέλαο χρωματίζει

με αιματόχροη βαφή.

132

Πνίγοντ' όλοι οι πολεμάρχοι

και δεν μνέσκει ένα κορμί•

χαίρου, σκιά του Πατριάρχη,

που σε πέταξαν εκεί.

133

Εκρυφόσμιγαν οι φίλοι

με τσ' εχθρούς τους τη Λαμπρή,

και τους έτρεμαν τα χείλη

δίνοντάς τα εις το φιλί.

134

Κειες τες δάφνες που εσκορπίστε

τώρα πλέον δεν τες πατεί,

και το χέρι οπού εφιλήστε

πλέον, α, πλέον δεν ευλογεί.

135

'Ολοι κλαψτε• αποθαμένος

ο αρχηγός της Εκκλησιάς•

κλάψτε, κλάψτε• κρεμασμένος

ωσάν να 'τανε φονιάς!

136

'Εχει ολάνοικτο το στόμα

π' ώρες πρώτα είχε γευθεί

τ' Άγιον Αίμα, τ' Άγιον Σώμα•

λες πως θε να ξαναβγεί

137

η κατάρα που είχε αφήσει,

λίγο πριν να αδικηθεί,

εις οποίον δεν πολεμήσει

και ημπορεί να πολεμεί.

138

Την ακούω, βροντάει, δεν παύει

εις το πέλαγο, εις τη γη,

και μουγκρίζοντας ανάβει

την αιώνιαν αστραπή.

139

Η καρδιά συχνοσπαράζει.

Πλην τι βλέπω; Σοβαρά

να σωπάσω με προστάζει

με το δάκτυλο η θεά.

140

Κοιτάει γύρω εις την Ευρώπη

τρεις φορές μ' ανησυχιά•

προσηλώνεται κατόπι

στην Ελλάδα, και αρχινά:

141

«Παλληκάρια μου, οι πολέμοι

για σας όλοι είναι χαρά,

και το γόνα σας δεν τρέμει

στους κινδύνους εμπροστά.

142

Απ' εσάς απομακραίνει

κάθε δύναμη εχθρική,

αλλά ανίκητη μια μένει

που τες δάφνες σας μαδεί.

143

Μία, που όταν ωσάν λύκοι

ξαναρχόστενε ζεστοί,

κουρασμένοι από τη νίκη,

αχ, το νου σάς τυραννεί.

144

Η Διχόνοια που βαστάει

ένα σκήπτρο η δολερή

καθενός χαμογελάει,

πάρ' το", λέγοντας, "και συ".

145

Κειο το σκήπτρο που σας δείχνει

έχει αλήθεια ωραία θωριά•

μην το πιάστε, γιατί ρίχνει

εισέ δάκρυα θλιβερά.

146

Από στόμα οπού φθονάει,

παλληκάρια, ας μην πωθεί,

πως το χέρι σας κτυπάει

του αδελφού την κεφαλή.

147

Μην ειπούν στο στοχασμό τους

τα ξένη έθνη αληθινά:

"Εάν μισούνται ανάμεσό τους

δεν τους πρέπει ελευθεριά".

148

Τέτοια αφήστενε φροντίδα•

όλο το αίμα οπού χυθεί

για θρησκεία και για πατρίδα

όμοιαν έχει την τιμή.

149

Στο αίμα αυτό, που δεν πονείτε

για πατρίδα, για θρησκειά,

σας ορκίζω, αγκαλισθείτε

σαν αδέλφια γκαρδιακά.

150

Πόσο λείπει, στοχασθείτε,

πόσο ακόμη να παρθεί•

πάντα η νίκη, αν ενωθείτε,

πάντα εσάς θ' ακολουθεί.

151

Ω ακουσμένοι εις την ανδρεία,

καταστήστε ένα Σταυρό

και φωνάξετε με μία:

"Βασιλείς, κοιτάξτ' εδώ!

152

Το σημείον που προσκυνάτε

είναι τούτο, και γι' αυτό

ματωμένους μας κοιτάτε

στον αγώνα το σκληρό.

153

Ακατάπαυστα το βρίζουν

τα σκυλιά και το πατούν

και τα τέκνα του αφανίζουν,

και την πίστη αναγελούν.

154

Εξ αιτίας του εσπάρθη, εχάθη

αίμα αθώο χριστιανικό,

που φωνάζει από τα βάθη

της νυκτός: Να εκδικηθώ.

155

Δεν ακούτε, εσείς εικόνες

του Θεού, τέτοια φωνή;

Τώρα επέρασαν αιώνες

και δεν έπαυσε στιγμή.

156

Δεν ακούτε; Εις κάθε μέρος

σαν του Άβελ καταβοά•

δεν ειν' φύσημα του αέρος

που σφυρίζει εις τα μαλλιά.

157

Τι θα κάμετε; Θ' αφήστε

να αποκτήσομεν εμείς

λευθεριάν, ή θα την λύστε

εξ αιτίας πολιτικής;

158

Τούτο ανίσως μελετάτε

ιδού εμπρός σας τον Σταυρό:

Βασιλείς, ελάτε, ελάτε,

και κτυπήσετε κι εδώ!"».

An inspiring Convention

What makes a convention successful? What makes a convention a great experience? Well, I suppose the fact that an attendee feels the need to write her reflections on it even before the Intercity Express sets out for the journey back to Athens is an indication, isn’t it?


I left the Diakonia Conference Hall without attending Nick Peachey’s plenary “The challenges of using technology with teens and younger learners” because I had to catch my train back. I’m sure it would be as informative and inspiring as his workshop dealing with “Digital tools for developing digital literacy” which I personally found digitally enlightening. Let me go back to the start of the Convention, though.

Day one started with registering, renewing membership, greeting old friends, exchanging warm hugs and kisses and Julia Tanner-Bogia (the TESOL Macedonia –Thrace Northern Greece Chair) welcoming all of us to the 18 Annual Convention of the Association.

Lindsay Clandfield was the first plenary speaker who with his talk on “Keeping the fire going – Teacher Burnout” gathered us all in the big, comfortable and fully equipped Amphitheatre of the Diakonia Conference Centre. His reference to the causes, symptoms and consequences of teacher burnout made many faces smile and nodding heads definitely assured him that he was talking to the right people! His suggestions for individual as well as institutional solutions offered some relief and hope to all of us. Most welcome was his urging us to share our experiences with other teachers through the various social networks together with his final advice to “take it easy, take it as it comes!” and his reminder that “It’s never too late” to fight Teacher Burnout.

The first slot of concurrent sessions offered a variety of topics to the members, but… Yours Truly had to wonder “What about teaching difficulties?” since it was my time to present and share my thoughts on the issue. Despite some technical difficulties at the beginning the nice audience and valuable feedback made the experience worth the effort.

Feeling relaxed after my presentation was over, I had the chance to take a deep breath and join the people who were waiting for Nick Peachey to guide them through the thrilling maze of the digital tools - as I have already mentioned. Among them: batlyrics, posterous, wallwisher, twurdy, mailvu, bookr etc will let you explore them and be as creative as you can! And all this for free! Needless to say I’m looking forward to experimenting with them as soon as I arrive home and get my Internet connection. (See, I’m not that… digitally literate yet...:-))

It was soon time for the second plenary presentation and we all gathered in the Ampitheatre to meet the SEETA panel of speakers and Anna Parisi, its current leader. We were informed and updated on its past and forthcoming events and were given the chance as well as the challenge to join another interesting and very active online community.

Then it was time for the second slot of con-current professional presentations. The title “Using computers and the Internet in the classroom” made me feel jealous and wish to meet the teacher who - unlike me…- had such an opportunity! Dragana Vujkovic-Bukvin from Serbia emphasized the need to change our teaching methods and showed us ways that we (digital immigrants) can use to actively engage our learners (digital natives) in the learning process by letting them design materials they like and be our partners.

The next presentation was given by a very friendly, polite and always smiling professor Dr Mohammed Sadegh Bagheri who had come all the way from Iran to share his ideas with us. His talk entitled “The relationship between emotional intelligence, motivation and the vocabulary size” sounded interesting to me. Unfortunately, the specialized terminology, the abundance of statistics and figures plus the fact that I’m not personally an expert in the field made it very difficult and rather tiring for me to follow. Never mind, though.

The following slot of presentations flowed smoothly, as I learned later on, but found me relaxing in my room and trying to manage my nervousness about what was coming up shortly: the Pecha Kucha evening. My participation in it had been really challenging as I had to prepare 20 slides for which I had only 6 minutes and 40 seconds to present! Wow! No matter how many times I had rehearsed, the slides were always ahead of my speech! My students who had helped me with the rehearsals were enthusiastic about it but I was too nervous to share their enthusiasm….

Anyway, the time had come. Lindsay Clandfield was the most helpful host who urged the audience on to support us and warmly applaud since it was the first time that TESOL Macedonia-Thrace organized such an event and some of us were doing it for the first time too. He gave a presentation himself first to give the audience a “tester” and …the show began!

Kathryn Lukey-Coutsocostas was first. She gave us a wonderful and touching presentation on how to inspire our learners and light their fire! The warm applause and cheers from the enthusiastic audience made me feel slightly less nervous… Roger House followed explaining why he speaks “Londrezika”! A hilarious interactive presentation that received a loud applause too! Then, it was my turn… My notes in my shaky hands, there I am on the podium and I hear my voice from the loudspeakers confessing that I learned English because I fell in love with Elvis, how I got involved with teaching it later on and how Sport Billy gave me the idea to have a “magic” bag with which I could always “work miracles” for my learners! And that’s it, folks! The show is over and I’m so very happy with people around me smiling, clapping and congratulating me! I felt exhilarated!

Marisa Constantinides followed with advice on how to be nasty, strict and harsh on our students who want their autonomy, their needs satisfied and their wishes fulfilled! Ha! The end of her presentation left the audience roaring with laughter! And there was more to come! Luke Prodromou shared with us the reasons that make him grumpy in such a way that I’m sure we all wished there had been a thousand more so that he would keep rocking!! Finally, Anna Parisi in a humorous and equally entertaining way persuaded us that the ideal group of students is the pensioners! When our host, Lindsay Clandfield invited all of us back on stage, not a single person in the audience was sitting. They were all standing, applauding, cheering! Well, the first Pecha Kucha night had been a great success! Well-done, TESOL Macedonia-Thrace!

A rich buffet, wine and live music were waiting for us as we came out of the Amphitheatre. Our appreciation for the nice food and drink was obvious as we were all feeling ready for more fun and literal … Pecha Kucha (= chit-chat in Japanese).

Convention day 1 sent me to bed pleased, relieved and happy!

Convention day 2 started with a nice breakfast followed by Lindsay Clandfield calling for “Critical thinking in Action”. After explaining the terms Critical Thinking and Critical Literacy he gave as many useful ideas for practical applications but time is never enough for an interested audience.

Maria Sachpazian was the speaker I went to listen to next. She was going to speak about “Change in ELT: Shaping the Brave New World” and promised to answer some crucial questions about how this change could happen. The questions were indeed answered and the need for change in teaching methods and attitudes couldn’t have been voiced in a better way.

Then it was time for the first plenary of the day. Dr Antonella Sorace from the University of Edinburgh and Visiting Professor at the University of Thomsa, Norway opened “Doors to cognitive enhancement: new research perspectives on early and late bilingualism”. She most effectively showed us how research has proved that the cognitive benefits that bilingualism brings can be lifelong ones. She also crossed out some common myths about bilingualism and stressed the good reasons for keeping minority languages alive. A most enlightening plenary!

It was already time for a lunch break after which we all gathered in the Ampitheatre once again. This time it was Paul Shaw and Katie Quartano who showed us how “Getting involved in the Disabled Access Friendly Campaign” can help our disabled friends, relatives, co-citizens with their daily life. They also suggested ways in which we - EFL teachers – can help.

Julia Tanner-Bogia then presented the members of the Board and the volunteers who helped them to organize this Convention and it was show time again: “Dave ‘n’ Luke” most delightfully performed “Hard Times”. Their entertaining sketches left the audience with a smile and some food for thought.

The next and last presentation for me was given by Marisa Constantinides: “Recharge your Professional development with the power of PLN’s”. We were informed about a number of interesting networks for EFL teachers which we can join and share views and ideas. A great way to use technology to our benefit!

When these concurrent sessions ended it was time for the last plenary to start and me to leave, the Diakonia Conference Center, TESOL Macedonia-Thrace friends and Thessaloniki.

The train is approaching Athens right now and I’m summing up or repeating to be precise: What makes a convention successful? What makes a convention great? Well, I suppose the fact that an attendee feels the need to write her reflections on it even before the Intercity Express sets out for the journey back to Athens is an indication, isn’t it?

A big “Thank you” to TESOL Macedonia-Thrace Northern Greece Board Members and friends who made the 18th International Convention an inspiring experience! See you all next year!

Μέσα Μαζικής Ταλαιπωρίας.

Τέλος Φεβρουαρίου και από τα Χριστούγεννα έχω κατέβει στο κέντρο της Αθήνας με ηλεκτρικό και μετρό τρεις φορές. Τρεις Κυριακές. Καθημερινή περνάω μόνο με το αυτοκίνητο πηγαίνοντας ή επιστρέφοντας από τα μαθήματά μου.


Τελειώνουν αύριο κι οι εκπτώσεις αλλά φέτος ούτε μια φορά δεν πήγα στην Ερμού έστω και για «βιτρίνισμα» όπως λέγαμε παλιά με τις φίλες μου. Όχι επειδή δεν έχω λεφτά να ψωνίσω. Αλλοίμονο. Κρίση-ξεκρίση (Που να κριθούν ανάξιοι στην πρώτη ευκαιρία!.... Λέω, τώρα!...) ένα 20ευρο σε κάτι θα το χαλάλιζα έτσι για να τονώσω λίγο τη καταρρακωμένη μου διάθεση και την ψυχολογία μου. Όμως δεν το τόλμησα. Αιτία; Οι συνάνθρωποί μας εργαζόμενοι που επιμένουν να μας ταλαιπωρούν μαζικά μήνες τώρα!

Απεργίες 24ωρες, 48ωρες, στάσεις εργασίας τις πρωινές, μεσημεριανές, βραδινές βάρδιες – έχω χάσει πλέον τη σειρά και το μέτρημα! Ευτυχώς υπάρχει το αυτοκινητάκι μου και πάω στη δουλειά μου χωρίς μεγάλη ταλαιπωρία. Γιατί ταλαιπωρία υπάρχει. Άλλο όμως να είσαι μποτιλιαρισμένος στο δικό σου μεταφορικό μέσο, να ακούς μουσική και να αγχώνεσαι σε ιδιωτικό χώρο και άλλο να είσαι στριμωγμένος σε μποτιλιαρισμένο ταξί με άλλους 2-3 ταλαίπωρος συνανθρώπους σου και να βλέπεις το ταξίμετρο να δουλεύει «τρελλά»!

Σίγουρα δεν πρωτοτυπώ αν αναρωτηθώ που θα πάει αυτή η κατάσταση. Όσο περνάει ο καιρός όμως και οι εργαζόμενοι στα Μαζικά Μέσα Μεταφοράς κλιμακώνουν απεργίες και στάσεις εργασίας τείνω να πιστέψω τα ακόλουθα:

• «Είναι πολλά τα λεφτά (που χάνονται) Άρη!»

• Μάλλον πληρώνονται οι απεργοί όπως ακούγεται από πολλές πλευρές.

• Παίζεται «χοντρό» παιχνίδι με τους συνδικαλιστές και την κυβέρνηση

Φυσικά όλα θα ξεδιαλύνουν κάποια στιγμή αλλά μέχρι τότε πολλοί άλλοι εργαζόμενοι θα έχουν εξαντλήσει τα όρια της υπομονής τους. ‘Ισως όμως αυτό να είναι και το ζητούμενο από τους κυβερνώντες: να στρέψουν τη μια κοινωνική ομάδα ενάντια στην άλλη για να συνεχίζουν το δικό τους φαγοπότι ανενόχλητοι. Γιατί δεν νομίζω να υπάρχει Έλληνας που να πιστεύει πως η κρίση έχει «χτυπήσει» κυβερνώντες, αντιπολιτευόμενους και τους διάφορους παρατρεχάμενούς τους! Ούτε καν τους συνδικαλιστές – αλλά γι’ αυτούς θα γράψω εν ευθέτω χρόνω…

«Λάθη στη χρήση της γλώσσας μας»

Μια από τις μανίες μου – και είναι αρκετές… - είναι να ακούω πολύ ραδιόφωνο! Συνέχεια. Πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Μια άλλη είναι να επισημαίνω λάθη στη χρήση των ελληνικών, ιδίως από τους «παντογνώστες» των μέσων ενημέρωσης. Η πρώτη μανία είναι μάλλον γονιδιακής προέλευσης ενώ για την δεύτερη ευθύνεται κατά πολύ η φιλόλογός μου στις δύο πρώτες τάξεις του Γυμνασίου, η καθηγήτρια Ιωάννα Παπαζαφείρη.



Η Ιωάννα Παπαζαφείρη ήταν «θερμός κήρυκας της ιδέας του δημοτικισμού» όπως διαβάζω στο εσώφυλλο του βιβλίου*, τον τίτλο του οποίου δανείστηκα για αυτό μου το σημείωμα. Και λέω ήταν γιατί νομίζω ότι την κουράσαμε τόσο πολύ με τα λάθη μας που μας βαρέθηκε και μας άφησε εδώ και κάμποσο καιρό. Όχι πως εκεί που είναι τώρα δεν θα συνεχίζει να διαφωνεί ζωηρά με τον καθηγητή Ιωάννη Ξηροτύρη, μόνο που εγώ δεν μπορώ πλέον να διαβάζω αυτές τις συζητήσεις μέσα από τις στήλες της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ.


Θυμάμαι όμως καθημερινά τη Δασκάλα μου εξαιτίας των μαργαριταριών που ακούω στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση ή διαβάζω στις εφημερίδες. Το Διαδίκτυο είναι ξεχωριστή περίπτωση και δεν θα το χρησιμοποιούσα για να αντλήσω «γλωσσικά ολισθήματα» παρά μόνον για να αναφερθώ στα υβριδικά greeklish που έχουν κυριεύσει αυτό το χώρο. Αυτό όμως είναι θέμα που αξίζει ιδιαίτερη μνεία και δεν είναι της παρούσης.


Ένα από τα «μαργαριτάρια» που με ενοχλούν απίστευτα είναι η λέξη άμεσα και η επίμονη καθημερινή χρήση της από τους πάντες πλέον στη θέση της λέξης αμέσως! Εξηγώ στους μαθητές μου το λάθος, με ακούν με δυσπιστία και αντικρούουν λέγοντας «μα το λένε όλοι!». Και έχουν δίκιο, δυστυχώς. Το μόνο κέρδος είναι ότι δεν κάνουν το λάθος αυτό όταν μιλούν σε μένα. Κάτι είναι κι αυτό….


Κάτι άλλο που ακούμε συχνά-πυκνά τον τελευταίο καιρό και δεν παραλείπει να με εξοργίζει είναι αυτά που διαρρέουν όχι μόνα τους όπως θα έπρεπε, αν είχαν λίγο φιλότιμο, μιας και το ρήμα είναι αμετάβατο! Όχι! Κάθονται και τα…. «διαρρέουν» κύκλοι προσκείμενοι στα κόμματα, στον Πρωθυπουργό, πηγές αμφιβόλου καθαρότητας (γλωσσικής, σίγουρα…) και πάει λέγοντας. Προσέξτε πόσο συχνά χρησιμοποιείται λανθασμένα αυτό το ρήμα και θα καταλάβετε τι εννοώ.


Παρακολουθείτε τηλεοπτικές συζητήσεις «στρογγυλής τραπέζης»; ‘Όχι; Μα γιατί; Έχουν τεράστιο γλωσσολογικό ενδιαφέρον. Τα λάθη που προανέφερα πρωταγωνιστούν. Όπως επίσης και η λέξη όπου η οποία τον τελευταίο καιρό χρησιμοποιείται κατά κόρον από όλους τους συμμετέχοντες. Τείνει ή έχει ήδη αντικαταστήσει όλες τις αναφορικές αντωνυμίες καθώς και το αναφορικό μόριο που: «συναντήσαμε τον κ. Υπουργό όπου μας είπε….»


Δεν είμαι φιλόλογος αλλά θέλω να πιστεύω πως μιλώ σωστά τη μητρική μου γλώσσα και με ενοχλεί που άνθρωποι οι οποίοι την χρησιμοποιούν ως εργαλείο (που είναι) για τη δουλειά τους την κακομεταχειρίζονται και επηρεάζουν νέους κυρίως ακροατές και αναγνώστες μιας και πλασάρονται – δυστυχώς - σαν πρότυπα (που δεν είναι). Αυτό που με ενοχλεί όμως ιδιαίτερα είναι να ακούω συναδέλφους μου να κάνουν αυτά τα λάθη. Μπορεί να διδάσκουμε μια ξένη γλώσσα αλλά δεν θα έπρεπε να ομιλούμε σωστά και τη μητρική μας; Πιστεύω πως θα έπρεπε!


Θα κλείσω αυτό το σημείωμα με τα λόγια της καθηγήτριάς μου, της Ιωάννας Παπαζαφείρη, και την ελπίδα πως όσοι τα διαβάσουν θα σκεφτούν λίγο πριν π.χ. ζητήσουν κάτι άμεσα εννοώντας αμέσως!


Για τα λάθη που διαπράττονται στη χρήση της γλώσσας από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αλλά και στον τύπο έχουν ακουστεί πολλές σωστές διαμαρτυρίες, ώστε θα ήταν περιττό να προσθέσω κι εγώ τη δική μου πάνω σ' ένα αναμφισβήτητο γεγονός. Αν το καταπιάνομαι, είναι γιατί θέλω να σταθώ σε μερικά από κείνα τα λάθη που επαναλαμβάνονται, με την ελπίδα ότι όσοι αγαπούν τη γλώσσα μας και ενδιαφέρονται για την ποιότητά της θα θελήσουν να τα προσέξουν. Τα λέμε και τα γράφουμε, τα ακούμε και τα διαβάζουμε και το κακό συνεχίζεται. Ως πότε όμως; Ασύγγνωστη η αδιαφορία μερικών και σφαλερή η αντίληψη άλλων ότι τη μητρική του γλώσσα την ξέρει ο καθένας και επομένως τι να μπει στον κόπο και να αφιερώσει χρόνο στη μελέτη της. Τόσο οι μεν όσο και οι δε ζημιώνουν την εξέλιξη του γλωσσικού προβλήματος. Δε συμμεριζόμαστε τους υπερβολικούς φόβους των κινδυνολογούντων, όμως δεν είναι δυνατό και να μην αποδοκιμάσει κανείς τη στάση των αδιαφορούντων μπροστά σ' ένα ζήτημα πανεθνικής σημασίας. Η άγνοια και γενικά η μη τήρηση βασικών κανόνων της γραμματικής και της σύνταξης - φαινόμενο συνηθέστατο στις μέρες μας - ενέχει τον κίνδυνο να καθιερωθούν τα λανθασμένα. Ξέρουμε τη δύναμη της συνήθειας. Κι αντί μοιρολατρικά να παρακολουθούμε την κατάσταση, είναι πια καιρός να συνειδητοποιήσουμε το χρέος μας. Να μελετήσουμε και να κατακτήσουμε την εθνική μας γλώσσα σ' όλον της τον πλούτο. Προπάντων να φροντίζουμε να τη χειριζόμαστε σωστά. Σ' αυτόν τον σκοπό αποβλέπει η έκδοση του βιβλίου.


Ιωάννα Παπαζαφείρη


*«Λάθη στη χρήση της γλώσσας μας» , Εκδόσεις ΣΜΙΛΗ, Αθήνα 1992

«Τα εν οίκω εν δήμω»;;

«Μικρό παιδί σαν ήμουνα και πήγαινα σχολείο… » όπως λέει το παλιό, καλό τραγούδι του Νέου (τότε…) Κύματος, οι δάσκαλοί μου και οι γονείς μου με μάθαιναν να ξεχωρίζω, να ιεραρχώ και να διαχειρίζομαι καταστάσεις καθώς αυτές προέκυπταν στο διάβα μου. Ταυτόχρονα, μάθαινα να κρίνω, να αξιολογώ, να επιλέγω, να απορρίπτω. Δεξιότητες απαραίτητες για την πορεία μου στη ζωή γενικότερα και ειδικότερα στην κοινωνία στην οποία βρέθηκα να είμαι μέλος «άμα τη αφίξει μου».



Εικάζω – για να χρησιμοποιήσω μια λέξη που έχει γίνει πολύ του… συρμού τελευταία – πως κάτι τέτοιο με ανάλογες, αναγκαίες χωροχρονικές παραλλαγές συμβαίνει σε όλους τους ανθρώπους. Αυτός άλλωστε είναι ο ρόλος του γονιού και του δασκάλου σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του ταλαίπωρου πλανήτη μας: να καθοδηγεί και να διδάσκει.


Ο εκ μητρός παππούς μου συνήθιζε να εκφράζεται με ρητά και γνωμικά κάτι που προφανώς «πέρασε» σε μένα μέσω γονιδίων μιας και ήμουν πολύ μικρή όταν πέθανε. Ένα από τα αγαπημένα μου είναι και αυτό του τίτλου του παρόντος σημειώματος. Εμπέδωσα την έννοιά του πολύ μικρή όταν οι γονείς μου με μάθαιναν να μην κοινοποιώ έξωθεν συζητήσεις ή και καταστάσεις που αφορούσαν την οικογένεια. Μεγαλώνοντας και μαθαίνοντας να ξεχωρίζω τα «εν οίκω» και τα «εν δήμω» διαπίστωσα τη σημασία του να μην τα αναμιγνύω. Η διαπίστωση αυτή οδήγησε αργότερα σε συνειδητή επιλογή και ένθερμη υποστήριξη του ως άνω ρητού.


Οι Διαδικτυακές κοινότητες και συγκεκριμένα αυτή του Facebook με έχει κάνει πολλές φορές να σκεφτώ πόσο έχουν αμβλυνθεί τα όρια ανάμεσα στα «εν οίκω» και «εν δήμω» θέματα. Σαφώς είναι προσωπική επιλογή εκάστου μέλους της κοινότητας αυτής να θέτει τα δικά του όρια στο ποια θέματα κοινοποιεί και ποια όχι. Αυτό άλλωστε συμβαίνει σε όλους τους χώρους κοινωνικής συνεύρεσης και το Facebook είναι ένας από αυτούς.


Εδώ και αρκετά χρόνια δεν ξαφνιάζομαι ούτε σοκάρομαι από τις ενέργειες των συνανθρώπων μου. Πιστεύω πως ο κάθε άνθρωπος μπορεί να κάνει τα πάντα, κυριολεκτικά τα πάντα, αν παρουσιαστούν οι κατάλληλες συνθήκες και προϋποθέσεις. Ως εκ τούτου δεν «πέφτω από τα σύννεφα» πλέον όταν βλέπω κινήσεις που εγώ δεν θα έκανα μεν αλλά αυτό όμως δεν σημαίνει πως άλλοι δεν τις κάνουν. Και για να τις κάνουν έχουν σίγουρα κάποιους λόγους είτε προφανείς, όπως οι άνθρωποι που αποφασίζουν να πάρουν μέρος σε ένα τηλεοπτικό reality show για να κερδίσουν κάποιο χρηματικό ποσό, είτε λιγότερο προφανείς όταν το κίνητρο δεν είναι τόσο εύκολα διακριτό.


Όποιο και αν είναι το κίνητρο, το να δημοσιοποιεί κάποιος προσωπικές, οικογενειακές ή αυτές που συνήθως λέμε ιδιωτικές στιγμές μέσω της τηλεόρασης, του τύπου ή του Διαδικτύου είναι σαφέστατα μια αυστηρά προσωπική επιλογή του. Ίσως όχι πάντα κατανοητή αλλά σεβαστή; Η απορία μου προκύπτει από το σύγχρονο και παράδοξο φαινόμενο της μεγάλης ευαισθητοποίησης των συνανθρώπων μας που αφορά στα «ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα» τους ενώ την ίδια στιγμή οι ίδιοι τα κοινοποιούν με μεγάλη ευχέρεια και γενναιοδωρία!


Αναμφισβήτητα αυτό που ίσως εγώ θεωρώ προσωπικό ή ιδιωτικό για κάποιον άλλο να μην είναι. Επανέρχομαι λοιπόν στην ελαστική – και όχι πάντα διακριτή - οριοθέτηση των «εν οίκω» και «εν δήμω» θεμάτων και αναρωτιέμαι: αν σχολιάσω, γελάσω, ειρωνευτώ, κατακρίνω, διαδώσω κλπ. μια τέτοια δημοσιοποίηση κινδυνεύω να κατηγορηθώ για ασέβεια προς τα «ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα» συνανθρώπου μου; Η «λεπτομέρεια» ότι ο ίδιος μου τα «παρείχε» απλόχερα είναι δικαίωμά του; Η αντίδρασή μου σε αυτά δεν είναι δικαίωμά μου;


Δυσκολεύομαι να απαντήσω στα ερωτήματα αυτά. Θα ήθελα να είχα σπουδάσει ψυχολογία ώστε να μπορώ να κατανοήσω τους λόγους που οδηγούν τους συνανθρώπους μου να πιστεύουν – ή να νομίζουν – ότι τα ιδιωτικά τους θέματα ενδιαφέρουν και άλλους πέραν του οικογενειακού ή φιλικού / κοινωνικού τους κύκλου…. Εδώ βέβαια, έχουν πολύτιμο αρωγό τα απίστευτα μεσημεριανά τηλεοπτικά προγράμματα που έχουν «θησαυρίσει» μεγιστοποιώντας το ευτελές και αναγορεύοντας σε lifestyle – ενημέρωση την μέθοδο της… κλειδαρότρυπας!


Φυσικά ο τηλεοπτικός δέκτης συνοδεύεται από τηλεχειριστήριο που μου επιτρέπει να επιλέξω άλλο πρόγραμμα όταν αρνούμαι να παρακολουθώ ανθρώπους να «ξεγυμνώνονται» παντοιοτρόπως μπροστά στα μάτια μου. Και όλοι οι Διαδικτυακοί χώροι κοινωνικής συνεύρεσης ( του Facebook συμπεριλαμβανομένου ) παρέχουν εργαλεία επιλογής και διαλογής των πληροφοριών που εμφανίζονται στο δικό μου χώρο. Ευτυχώς!


Όμως εξακολουθώ να αναρωτιέμαι: έχουν γίνει πλέον τόσο ρευστά τα όρια του προσωπικού και ιδιωτικού ώστε το αρνητικό, αποτρεπτικό μόριο «μη» να εγκαταλείπει τόσο εύκολα το αγαπημένο μου ρητό; Εξ ου και τα σχόλια του τύπου «δεν τρέχει τίποτα!» «ε, και τι έγινε;» «δε βαριέσαι…» «χα,χα,χα… πλάκα έχει!» Έχει; Αναρωτιέμαι….

Ας ελπίσουμε....

....ότι το παιδί αυτό όντως δεν ανήκει σε κανένα κόμμα.... Αυτό θα είναι το πιό ελπιδοφόρο μήνυμα!
http://www.facebook.com/l.php?u=http%3A%2F%2Fwp.me%2FpWa6M-hI&h=d341f

Καλή Χρονιά;

Πώς μπορεί να είναι άραγε μια καλή χρονιά; Υποθέτω διαφορετικά στοιχεία την συνθέτουν για τον καθένα μας αλλά χωρίς ΥΓΕΙΑ δεν νομίζω πως μπορεί οτιδήποτε να χαρακτηριστεί «καλό». Να έχουμε λοιπόν όλοι την υγεία μας και το 2011 θάναι σίγουρα μια Καλή Χρονιά!



Στην αρχή κάθε νέου έτους είθισται να δίνουμε μια σειρά υποσχέσεις στον εαυτό μας σχετικά με τις προσωπικές επιδιώξεις μας και τους γενικότερους ή ειδικότερους στόχους μας του τύπου: «τη Δευτέρα αρχίζω δίαιτα!» και πάντα βέβαια ελπίζουμε πως θα καταφέρουμε να τους υλοποιήσουμε.


Το τέλος του έτους και ο αναπόφευκτος απολογισμός συνήθως επιβεβαιώνει την ρήση «της Κυριακής χαρά και της Δευτέρας λύπη» τονίζοντας την βραχύβια πρόθεσή μας να αρχίσουμε «δίαιτα τη Δευτέρα». Δεν πρέπει όμως να απογοητευόμαστε, νομίζω. Άλλωστε ένα σχέδιο το υλοποιείς ή δεν το υλοποιείς. Και η μαγεία του διαζευκτικού «ή» έγκειται ακριβώς σε αυτό: την δυνατότητα της επιλογής!


Φτάσαμε στη μαγικό κομβικό σημείο: την επιλογή. Θεωρώ πως η εκάστοτε επιλογή μας καθορίζει την πορεία προς τους στόχους μας, τις επιδιώξεις μας και τους αντίστοιχους επιτυχείς ή ανεπιτυχείς τερματισμούς. Για τους μεν χαιρόμαστε για τους δε λυπόμαστε αλλά και σπάνια αξιολογούμε ως λανθασμένες επιλογές. Τις οποίες λανθασμένες επιλογές είθισται – καθώς εξυπηρετεί τα μάλα – να τις χρεώνουμε στην κακή τύχη. Εμείς κάναμε ότι μπορούσαμε αλλά η τύχη δεν ήταν με το μέρος μας, ο Θεός ήταν απασχολημένος με το γείτονα, κάποιος από τους πλανήτες ήταν τραγικά ανάδρομος και «την πατήσαμε»!


Τον τελευταίο καιρό με απασχολεί πολύ το θέμα της «σωστής» επιλογής. Τα εισαγωγικά που συνοδεύουν τη λέξη παραπέμπουν στο alter ego της που είναι η λέξη λάθος. Αναρωτιέμαι αν όντως υπάρχει σωστή / λάθος επιλογή, όπως πολύ πρόθυμα θα μας τονίσει κάποιος με το ανάλογο ύφος του ειδήμονα, έμπειρου, παντογνώστη, γκουρού και πάει λέγοντας….


Τείνω να πιστέψω πως υπάρχει απλά μια σειρά επιλογών που κάνουμε στη ζωή μας και τις κάνουμε πάντα σταθμίζοντας τα υπέρ και τα κατά της εκάστοτε κατάστασης. Νομοτελειακά, η επιλογή οδηγεί σε ένα δρόμο και ο δρόμος σε ένα προορισμό. Ως εδώ, δεν βρίσκω να υπάρχει περίπτωση λάθους. Το λάθος προκύπτει όταν ενώ θέλουμε να πάμε Θεσσαλονίκη, παίρνουμε τον δρόμο για Τρίπολη και επιμένουμε να αγνοούμε τις πινακίδες που με τη σειρά τους επιμένουν να τονίζουν το τέρμα της διαδρομής! Αυτό όμως σε απλά, καθημερινά ελληνικά λέγεται «ξεροκεφαλιά» και όχι λάθος επιλογή.


Οι δραματικές αλλαγές που έφερε το 2010 στη ζωή των περισσότερων εξ ημών σηματοδοτούν μια απαραίτητη αλλαγή πορείας. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να αγνοούμε τις πινακίδες, πρέπει επί τέλους να μάθουμε τον οδικό κώδικα και να σταματήσουμε να οδηγούμε στην αριστερή λωρίδα με «σανιδωμένο γκάζι» παραγνωρίζοντας ή αγνοώντας τις ικανότητες του οχήματός μας και τις δικές μας. Η επιλογή της οδικής και οδηγικής ορολογίας δεν είναι τυχαία.


Ο σύγχρονος Έλληνας – και η σύγχρονη Ελληνίδα βεβαίως-βεβαίως…- ζουν όπως οδηγούν και τούμπαλιν: άτσαλα, νευρικά, υπερφίαλα και με ψυχολογία Ρωμαϊκής αρένας! Πρέπει πάση θυσία να αποδείξουν ότι είναι οι πρώτοι, οι καλλίτεροι, οι νικητές! Γιατί; Δεν ξέρουν. Δεν τόχουν σκεφτεί ποτέ! Το κάνουν όμως. Όπως και πολλά άλλα που επίσης δεν έχουν σκεφτεί…


Ίσως το 2011 να αποδειχτεί μια καλή χρονιά γιατί σίγουρα οι συνθήκες θα μας αναγκάσουν να φρενάρουμε, να σκεφτούμε, να επανεξετάσουμε και να επιλέξουμε την πορεία μας. Συνειδητά. Με βάση τις πραγματικές ανάγκες μας και χωρίς το άλλοθι της «λάθος» επιλογής.


Αν μπορούσαμε επίσης να απαλλαγούμε από τους κανόνες του lifestyle που τα τελευταία χρόνια καθορίζει φασιστικά τα πάντα στη ζωή μας, από το αυτοκίνητο που οδηγούμε μέχρι το χαρτί υγείας που χρησιμοποιούμε, τότε η Ιθάκη του ποιητή (και η Θεσσαλονίκη του δικού μου παραδείγματος) θάναι υπερήφανη για τη διαδρομή που μας χάρισε. Κι εμείς ακόμη περισσότερο που την επιλέξαμε και την διανύσαμε.


Εν κατακλείδι, καλή χρονιά είναι η συνειδητή χρονιά και το 2011 μπορεί να γίνει μια καλή χρονιά για όλους μας. Αν φροντίσουμε την υγεία μας, συμβουλευτούμε τις πινακίδες της διαδρομής μας, σκεφτούμε τις επιλογές μας και προσέξουμε τους ανθρώπους δίπλα και γύρω μας, σίγουρα η ξεκούραση στο τέλος της διαδρομής θα είναι πολύ ευχάριστη και άξια κερδισμένη! Ο δε κότινος που θα περιμένει να μας στέψει νικητές θάναι πάλι χαρούμενος που ξανακέρδισε τον συμβολισμό του!